PROMOCJA

Edukacja i jej nowe wyzwania

Podejście kompleksowe i wyjście naprzeciw wyzwaniom cywilizacyjnym – tak można określić filozofię Komisji Europejskiej stosowaną do określania priorytetów w finansowaniu poszczególnych etapów edukacji człowieka. Widać to również w realizowanej przez KE polityce przyznawania wsparcia finansowego procesów edukacyjnych, w którą wpisuje się Wielkopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2014-2020.

Projekty w nim zawarte skupiają się bowiem na rozwoju u dzieci i młodzieży kompetencji kluczowych, czyli np. znajomości języków obcych, umiejętności matematycznych, umiejętności uczenia się czy kompetencji społecznych, takich jak choćby praca w zespole czy innowacyjność i kreatywność. Wśród priorytetowych projektów edukacyjnych adresowanych do starszych uczniów znajdą się również takie, których celem jest poprawa gotowości absolwentów szkół ponadgimnazjalnych do podjęcia pracy.

– W kompleksowym podejściu do edukacji podstawą jest myślenie o rozwoju ucznia i pod tym kątem podejmowane są konkretne działania i realizowane projekty – podkreśla Iwona Borkowska z oddziału planowania strategicznego Departamentu Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego. – Nie wystarczy samo doposażenie szkoły w sprzęt informatyczny najnowszej generacji, trzeba też wyszkolić nauczycieli, by potrafili go obsługiwać, ale także sprawić, by zrozumieli potrzebę prowadzenia zajęć z uczniami z użyciem takiego właśnie sprzętu. Iwona Borkowska jako przykład podaje proces wprowadzania do szkół e-podręczników. Na początku te „nowinki technologiczne” budziły opór i nieufność wśród części nauczycieli, co mogło wynikać z niezrozumienia istoty tej pomocy naukowej. – Nie chodziło przecież o maile do ucznia czy czytanie treści z ekranu, ale o interaktywne wykonywanie zadań logicznych, matematycznych, porównawczych itp. Teraz to się zmienia – dodaje Iwona Borkowska.

Od przedszkolaka

Wspomniana kompleksowość podejścia Komisji Europejskiej do procesów edukacyjnych przejawia się w preferowaniu projektów dotyczących także edukacji przedszkolnej, a nie tylko szkolnej. Chodzi m.in. o to, by na jak najwcześniejszym etapie niwelować dysproporcje między poszczególnymi dziećmi. A to oznacza zielone światło dla projektów, których celem jest poprawa dostępu do placówek wychowania przedszkolnego. Konkretnie przekłada się to na dofinansowanie powstawania nowych miejsc wychowania przedszkolnego, ale też wzbogacenie oferty edukacji przedszkolnej o zajęcia podnoszące szanse dzieci mających trudności w uczeniu się czy opanowaniu podstawowych umiejętności. Dotowane będą mogły być zatem np. ćwiczenia z logopedą, psychologiem, pedagogiem i terapeutą. Głównym celem tego rodzaju projektów jest niwelowanie barier edukacyjnych i społecznych oraz wyrównywanie dysproporcji w dostępie do edukacji. Zadania te są szczególnie ważne w naszym regionie, gdy wiemy, że w Wielkopolsce nadal mamy do czynienia ze znacznymi różnicami dostępu do wczesnej edukacji. Wychowaniem przedszkolnym objętych jest znacznie więcej dzieci w miastach (w 2012 r. prawie 83 proc. dzieci w wieku 3-4 lat) niż na wsi, (nieco ponad 44 proc. dzieci w tym wieku).

Wkuwanie regułek to przeszłość?

W ramach WRPO 2014+ szkoły i inne placówki edukacyjne będą mogły otrzymać wsparcie na projekty, których celem będzie podnoszenie kluczowych kompetencji uczniów. Są one niezbędne do zwiększenia możliwości uzyskania pracy po zakończeniu edukacji. W związku z tym szczególny nacisk kładzie się na umiejętności ICT (związane z wykorzystaniem urządzeń telekomunikacyjnych i informatycznych), matematyczno-przyrodnicze, znajomość języków obcych. Z kolei wśród kompetencji społecznych dużą wagę przykłada się do wyrabiania kreatywności, innowacyjności i pracy zespołowej. W tym kontekście wspierane będą projekty zakładające tworzenie w szkołach warunków do rozwijania tychże kompetencji i postaw, poprzez np. powoływanie warsztatów twórczych, laboratoriów językowych wyposażonych w odpowiednio nowoczesny sprzęt. Działania te mogą także służyć do nauczania metodą eksperymentalną.

Iwona Borkowska zwraca uwagę także na ogólniejsze znaczenie wyrabiania kompetencji ICT. – W części szkół, szczególnie na terenach wiejskich, trudno było wdrożyć nauczanie eksperymentalne przy zastosowaniu urządzeń teleinformatycznych, skoro placówki te nie miały dostępu do szerokopasmowego internetu – zaznacza. – Dlatego komplementarny z zadaniami edukacyjnymi jest projekt budowy sieci szerokopasmowej w regionie. Kolejnym elementem w procesie edukacyjnym, który znalazł się w programie, jest indywidualizacja pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych. W tym przypadku chodzi nie tylko o uczniów mających trudności w uczeniu się i opanowaniu podstawowych umiejętności, ale także o uczniów zdolnych, którzy wymagają zwiększonego zainteresowania, rozwoju swoich zdolności i ukierunkowania.

Kompetencje kluczowe:

Kompetencje kluczowe oraz umiejętności niezbędne na rynku pracy zostały określone w Zaleceniach Parlamentu Europejskiego i Rady (2006/962/WE z dnia 18 grudnia 2006 r.) w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie. Należą do nich:

  • porozumiewanie się w językach obcych
  • kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne
  • kompetencje informatyczne
  • umiejętność uczenia się
  • kompetencje społeczne
  • inicjatywność i przedsiębiorczość.

Źródło: UMWW