A tak zmienił się Mielec

Rynek w Mielcu

W ciągu ostatnich 15 lat polska rzeczywistość tak się zmieniła, że czasem zapominamy o kolejkach na granicach, dziurawych drogach czy zaniedbanych obiektach. W dużym stopniu przyczyniły się do tego odpowiednio zainwestowane pieniądze z Funduszy Europejskich. O tym, jakie zmiany zaszły w Mielcu, opowiadają jego mieszkańcy.

Miasto dla młodych

Mielec jest liczącym ponad 60 tys. mieszkańców miastem leżącym w dolinie Wisłoki. Przez lata kojarzony był przede wszystkim z Polskimi Zakładami Lotniczymi, które przeszły trudną drogę restrukturyzacji, a wiele osób straciło przy tym pracę. Uruchomiona w 1995 r. Specjalna Strefa Ekonomiczna Euro-Park Mielec (SSE) przyczyniła się do dywersyfikacji przemysłu w mieście i ustabilizowania sytuacji gospodarczej. Dziś działające w niej firmy zatrudniają ponad 45 tys. osób w pięciu województwach.

Regionalne Centrum Transferu Nowoczesnych Technologii Wytwarzania

Na terenie SSE od grudnia 2012 r. działa też Regionalne Centrum Transferu Nowoczesnych Technologii Wytwarzania (RCTNTW). Jego powstanie było możliwe dzięki dofinansowaniu pozyskanemu z działania 1.3 Regionalny system innowacji RPO WP 2007-2013 w wysokości 13 mln zł. Placówką zarządza Centrum Kształcenia Praktycznego i Doskonalenia Nauczycieli (CKPiDN).

Laboratorium w RCTNTW

W nowoczesnych laboratoriach z wyposażeniem dydaktycznym praktycznie kształci się młodzież i dorośli w branżach: mechanicznej, lotniczej, mechatronicznej, elektrotechnicznej, elektronicznej oraz informatycznej. Wartością dodaną projektu jest to, że baza służy nie tylko szkołom zawodowym, ale też wszystkim uczniom, którzy chcą rozwijać swoje pasje – uważa Zdzisław Nowakowski, dyrektor CKPiDN.

Młodzieżowa Akademia Umiejętności Technicznych „Leonardo”

W 2015 r. powstała tu Młodzieżowa Akademia Umiejętności Technicznych „Leonardo”. – Uczniowie z „Leonardo” na arenie krajowej i międzynarodowej zaczęli odnosić sukcesy w dziedzinie modelarstwa kosmicznego i lotniczego. Budowali modele rakiet i samolotów, które pokazywali na zawodach. Kolejnym krokiem było rozwijanie talentów związanych z robotyką. Przykładem jest 15-letni Kuba, który wystąpił w spocie prounijnej kampanii zainicjowanej przez Polską Radę Biznesu #dopiero15lat – dodaje dyrektor Nowakowski.

Jakub Kwaśniewski, równolatek naszego członkostwa w Unii Europejskiej, robotyką zainteresował się w drugiej klasie podstawówki, gdy jego szkołę odwiedziła organizacja „Świat robotyki” i pokazała mu malutkiego robota. Potem budował coraz większe roboty, aż wreszcie zaczął te urządzenia programować. – Z każdymi zajęciami przechodziliśmy do coraz bardziej skomplikowanych robotów, a potem zaczęły się zawody. W przyszłości chciałbym produkować roboty, które pomagają ludziom – mówi Kuba. 

Małgosia i Radosław to, podobnie jak Kuba, uczniowie Szkoły Podstawowej nr 7 w Mielcu (dawne Gimnazjum nr 2). Ich zdaniem sporo zmian w mieście dotyczy bezpośrednio młodzieży. Wskazują m.in. na powstanie nowych, nieustannie obleganych boisk. – Młodym ludziom zarzuca się, że dużo czasu spędzają przed komputerem, tymczasem my, nastolatkowie, musimy czasem „przepychać się” z dwudziestolatkami, bo oni także chcą zagrać na boisku – mówi Radosław. I dodaje, że czeka już na nową inwestycję, która powstaje na osiedlu Smoczka. W ubiegłym roku Gmina Miejska Mielec otrzymała dofinansowanie z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na projekt „Poprawa jakości środowiska miejskiego poprzez rozwój terenów zieleni w Gminie Miejskiej Mielec”.

Park sensoryczny

Dzięki temu w miejscu dawnego wysypiska śmieci tworzony jest ogród sensoryczny, który mocniej wpływa na zmysły wzroku (kształty i kolory), dotyku (faktura powierzchni), węchu (róże, łąka kwietna) i słuchu (szum drzew, śpiew ptaków). Powstanie tu także plac zabaw, park linowy i boisko. Małgosię cieszą z kolei kolejne ścieżki rowerowe. – Pamiętam, że kiedyś trzeba było jeździć chodnikami lub ulicą. Teraz jest po prostu bezpieczniej – mówi dziewczyna. 

Nowe ścieżki rowerowe

Mieleckie drogi 

Starsi mieszkańcy Mielca, pytani o zmiany, jakie zaszły w ciągu ostatnich 15 lat, na pierwszym miejscu wskazują nową infrastrukturę. W 2014 r. sfinalizowano budowę mostu w Połańcu. Była to wspólna inwestycja samorządów województw podkarpackiego i świętokrzyskiego. Z kolei w 2015 r. oddano do użytku południową obwodnicę miasta, która w Tuszowie Narodowym łączy się z drogą do Połańca i poprzez most na Wiśle prowadzi dalej do Kielc. Zarówno obwodnica, jak i most w Połańcu powstały dzięki dofinansowaniu z Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej.

Modernizacja dróg wojewódzkich ul. Wolności w ciągu drogi wojewódzkiej nr 875 Mielec-Kolbuszowa-Sokołów Małopolski-Leżajsk

– Układ komunikacyjny to, można powiedzieć, „układ krwionośny” miasta – jeśli niedomaga, problem mają wszyscy – uważa mielczanin, pan Tomasz. Coraz więcej ludzi buduje się poza miastem, dlatego w godzinach szczytu tworzą się korki. Najgorzej jest z wjazdem od strony Tarnowa, ponieważ domy chętnie budowane są w takich miejscowościach, jak Piątkowiec, Radomyśl Wielki, Podleszany czy Wola Mielecka. Wzmożony ruch niejako wymusił utworzenie nowej przeprawy na Wisłoku. Jej stawianie ruszyło w październiku 2018 r. Wartość tej inwestycji – budowa mostu wraz z nowym odcinkiem drogi wojewódzkiej – to prawie 40 mln zł, a środki na nią pozyskano z RPO WP 2014-2020. Most będzie miał 550 m i najwyższą klasę nośności umożliwiającą poruszanie się pojazdom do 50 ton. Znajdzie się w ciągu nowej północnej obwodnicy Mielca, która ma rozpoczynać się na wysokości ul. Kosmonautów, następnie prowadzić przez Złotniki i nowy most do Rzędzianowic. Tu rozpocznie się kolejna inwestycja – przedłużenie drogi 984 przez Trzcianę do Piątkowca, która na razie jest na etapie planowania.

– Obie obwodnice Mielca stworzą pierścień drogowy wokół miasta i całkowicie wyprowadzą ruch ciężkich samochodów – wyjaśnia pan Tomasz. Sam często dojeżdża do pracy komunikacją miejską. Dzięki środkom unijnym większość autobusów wymieniono na pojazdy nowej generacji – niskoemisyjne (mniej uciążliwe dla środowiska), klimatyzowane, ciche i komfortowe, wyposażone w gniazda na USB, co pozwala na doładowanie urządzeń mobilnych w trakcie jazdy. Na przystankach pojawiły się też elektroniczne tablice, na których wyświetlana jest godzina przyjazdu autobusu. – Dla mnie to ważne. Dzięki temu wiem, ile będę czekać na autobus – tłumaczy pan Tomasz.

Nowy autobus w Mielcu

W wolnym czasie

Wśród zalet życia w mieście często wymienia się możliwość ciekawego spędzenia wolnego czasu. W 2016 r. w Mielcu powstał Navigator, czyli nowoczesna galeria handlowa, w której działa Cinema 3D. To drugie tego typu kino, pierwsze funkcjonuje w kinie „Galaktyka”.

Przebudowana biblioteka

Z kolei na jesieni tego roku ma zostać udostępniona nowa biblioteka. Projekt „Przebudowa i rozbudowa Miejskiej Biblioteki Publicznej SCK przy ulicy Kusocińskiego 2 w Mielcu wraz z zagospodarowaniem terenu” uzyskał dofinansowanie w ramach RPO WP 2014-2020 w wysokości ok. 6 mln zł. – Będziemy mieli dużo więcej możliwości, by organizować wydarzenia kulturalne – cieszy się Jolanta Strycharz, zastępca dyrektora Samorządowego Centrum Kultury (SCK) do spraw biblioteki. Dawny budynek był bardzo zaniedbany, zagrzybiony, z jedną toaletą, warunki pracy były więc trudne. – Nowy obiekt jest nowoczesny, ciekawy pod względem architektonicznym i znacznie większy. Biblioteka zyskała salonik autorski, czyli salę dla około 50 osób, gdzie będzie można organizować spotkania lub odczyty. W galerii wystawienniczej, przeszklonej sali z widokiem na otaczającą budynek zieleń, planowane są wystawy twórców z całego powiatu – mówi Jolanta Strycharz. W bibliotece znajdzie się również miejsce na osobne wypożyczalnie dla dzieci, młodzieży i dorosłych czytelników, a także wypożyczalnię multimedialną z audiobookami i filmami. W kawiarence z tarasem czytelnicy uzyskają zaś dostęp do Wi-Fi, by móc pracować na swoich laptopach. Wokół budynku posadzono już zieleń, w tym ginące gatunki drzew. – Mieszkańcy przychodzą odpoczywać przy naszych fontannach. Fotografują się na tle biblioteki – dopowiada pani dyrektor.

Jedna z sal w „Jadernówce”

Z pieniędzy unijnych skorzystało także mieleckie Muzeum Regionalne. Najważniejszą inwestycją był kompleksowy remont budynku dawnego zakładu fotograficznego rodziny Jadernych przeprowadzony w latach 2010-2011. Obiekt był w fatalnym stanie technicznym, a zgromadzone tam zbiory niszczały z powodu zimna i wilgoci. Na projekt „Modernizacja i adaptacja Jadernówki – historycznego zakładu fotograficznego w Mielcu, unikatowego Muzeum Fotografii w Polsce” udało się pozyskać dofinansowanie z RPO WP 2007-2013 w wysokości ok. 1,8 mln zł. Połączenie dwóch budynków (zabytkowego domu i zakładu fotograficznego) sprawiło, że Muzeum zyskało dodatkowe powierzchnie wystawowe. Strych zaadaptowano na biura, a parter przeznaczono na cele ekspozycyjne i edukacyjne. – Kolekcja jest przechowywana w doskonałych warunkach. „Jadernówka” kiedyś i dziś to dwa światy. Obecnie odbywają się tu warsztaty i spotkania muzealne związane z historią regionalną oraz historią fotografii – wyjaśnia dyrektor Jerzy Skrzypczak. 

Jadernówka

Piękniejszy niż dawniej 

Zdaniem mieszkańców Mielec zdecydowanie wypiękniał. – Miasto przed wstąpieniem do Unii i po – to dwie różne epoki. Świetnie wykorzystaliśmy fundusze unijne. Przykładowo na rynku od lat rosło natężenie ruchu, ponieważ po przekątnej prowadziła trasa przelotowa w kierunku na Tarnów. Podczas rewitalizacji wyprowadzono z rynku ruch i teraz jest to ulubione miejsce wypoczynku mielczan – mówi Jerzy Skrzypczak.

Rynek w Mielcu

W otoczeniu zabytkowych, wyremontowanych kamienic, alejek i zieleni można odpocząć, podziwiając fontannę, którą nocą dodatkowo zdobi barwne oświetlenie.

Bazylika Mniejsza w Mielcu

Nieopodal rynku jest najstarsza świątynia w mieście – bazylika mniejsza, czyli kościół parafii pw. św. Mateusza. Wokół niej uporządkowano teren, zyskały też niedalekie bulwary nad Wisłoką. Dziś odbywają się tam występy, festyny.

Bulwary nad Wisłoką

Na wale powstała ścieżka rowerowa, jest plac zabaw, siłownia i boisko. Zmiany te były możliwe dzięki projektowi „Przywrócenie historycznej funkcji centrum handlowo-rekreacyjnego miasta Mielca, zabytkowemu Śródmieściu z rynkiem i bazyliką mniejszą św. Mateusza”, na który pozyskano dotację z RPO WP 2007-2013 w wysokości ok. 8,5 mln zł.

Pani Małgorzata, mieszkanka os. Kusocińskiego, wspomina z kolei Górkę Cyranowską, która przez lata „straszyła”. Tu także pomogły fundusze z RPO WP 2007-2013. Miasto na projekt „Rewitalizacja terenu byłego prowizorycznego osiedla baraków mieszkalnych w Mielcu, wybudowanego w latach 50. XX w. dla jednostek paramilitarnych i młodych robotników” pozyskało dofinansowanie w wysokości 7 mln zł. Dzięki temu na dzikiej i zaniedbanej Górce powstał miniamfiteatr, a sztuczny potok po zmroku podświetlony jest błękitnym światłem imitującym wodę.

Górka Cyranowska

Przez cały park biegnie ścieżka rowerowa, a zimą czynny jest liczący 116 m tor saneczkowy. – Jest mnóstwo ławek, na których można wygrzewać się w słoneczku, całość jest pięknie oświetlona. Ilekroć tamtędy przejeżdżam, widzę wypoczywających ludzi – mówi pani Małgorzata.

Górka Cyranowska w Mielcu

W całym mieście powstało też mnóstwo placów zabaw, poprawił się stan parkingów i osiedlowych ulic. – Pojawiły się nawet ładne, jednakowe niebieskie tabliczki z nazwami ulic, co wygląda bardzo profesjonalnie – dodaje pani Małgorzata. Jej zdaniem mieszkańcy chwalą sobie atmosferę, spokój i dużą liczbę wydarzeń kulturalnych. Chętniej też wychodzą z domów, by korzystać z terenów rekreacyjnych.

– Zdecydowanie łatwiej i przyjemniej żyje się w Mielcu. Widać to po reakcjach ludzi, którzy po kilku latach przyjeżdżają do miasta. Poza tym bezrobocie to już przeszłość. Firmy prześcigają się w ofertach pracy, proponując dobre warunki i możliwość szkoleń. Choć część mielczan nadal przebywa w Anglii czy Niemczech, coraz więcej ludzi wraca i próbuje tu rozkręcać interes. Mielec czeka na nowych mieszkańców – podsumowuje dyrektor Skrzypczak.

Barbara Kozłowska