Tradycja i nowoczesność

wizualizacja Muzeum COP w Stalowej Woli

Parę miesięcy temu część wydziałów urzędu miasta przeniosła się do zabytkowego budynku w stylu art déco, dawnej siedziby Huty Stalowa Wola przy ul. Eugeniusza Kwiatkowskiego 1. To symboliczny adres dla miasta. Eugeniusz Kwiatkowski, minister skarbu II Rzeczpospolitej, był pomysłodawcą i patronem dwóch ogromnych inwestycji okresu międzywojennego – budowy Gdyni i Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP), którego sercem była Stalowa Wola.

Prezydent miasta Lucjusz Nadbereżny opowieść o 15-leciu Polski w Unii Europejskiej zaczyna od 15-milionowej dotacji z Programu Infrastruktura i Środowisko, którą pozyskano na budowę Muzeum Centralnego Okręgu Przemysłowego. – Chcemy, by była to wyjątkowa placówka pokazująca COP jako symbol skoku cywilizacyjnego Polski lat 30. XX w., przy której pracowali najlepsi architekci, konstruktorzy i pełni zapału robotnicy. Pokażemy także współczesną Stalową Wolę, nawiązującą do tamtych czasów poprzez rozwój gospodarczy, pielęgnowanie talentów technicznych i planowy rozwój miasta – opowiada prezydent.

Wizualizacja jednej z sal w muzeum COP w Stalowej Woli

Muzeum zostanie zlokalizowane w zabytkowym budynku warsztatów szkolnych, które wraz ze swoim oryginalnym wyposażeniem stanowi świadectwo industrialnego dziedzictwa tego regionu. Oprócz przestrzeni wystawowej, której główną atrakcją będzie unikatowa kolekcja historycznych (w większości sprawnych) maszyn, w budynku zaprojektowano także sale edukacyjne, bibliotekę i kino.

Wizualizacja jednej z sal w muzeum COP w Stalowej Woli

Strefa gospodarcza 

Ostatnie 15-lecie to dla Stalowej Woli okres rewolucyjnych niemalże zmian – restrukturyzacji miejscowej gospodarki, stymulowania nowych miejsc pracy, budowy zaplecza edukacyjnego, podniesienia poziomu bezpieczeństwa, polepszenia dostępności komunikacyjnej i dążenia do stopniowego podnoszenia komfortu życia mieszkańców. W znacznej części w ich przeprowadzaniu pomogły Fundusze Europejskie. – Głównym zadaniem samorządu jest wychodzenie naprzeciw potrzebom mieszkańców, dlatego każde pozyskane euro przeznaczamy na ten cel – podkreśla prezydent.

Jednym z najważniejszych elementów napędzających rozwój miasta jest strefa inwestycyjna obejmująca teren, który kiedyś w całości zajmowała Huta Stalowa Wola (HSW). Dwa lata temu władze miasta opracowały program przekształcenia tego mającego 400 ha obszaru w Stalowowolską Strefę Gospodarczą (SSG) i otwarcia jej na inwestorów.

– Miasto, by się rozwijać, musi mieć silną gospodarkę i prężne firmy, które tworzą atrakcyjne miejsca pracy. Chcemy bazować na tradycji Centralnego Okręgu Przemysłowego, bogatej myśli technicznej i zapale mieszkańców. Samorząd aktywnie wspiera rozwój SSG poprzez inwestycje i zachęty dla inwestorów – objaśnia prezydent.

Drogowa rewolucja 

Wymieniając inwestycje w SSG, prezydent zaczyna od nowego układu drogowego, nazywanego „krwiobiegiem” strefy. Najpierw zlikwidowano bramy wjazdowe, na których kiedyś sprawdzano przepustki. Samorząd przejął także od huty drogi zakładowe. Kosztem ponad 50 mln zł modernizowany jest cały układ komunikacyjny wewnątrz strefy przemysłowej, by zapewnić bezkolizyjne połączenie z miastem oraz przyszłą obwodnicą. W październiku ubiegłego roku zakończono budowę łącznika drogowego, przez który niezależnie od zamkniętych szlabanów przejazdów kolejowych można bezkolizyjnie wyjechać ze strefy do ul. Energetyków w stronę Stalowej Woli, Niska lub bezpośrednio do planowanej obwodnicy.

Łącznik ul. Grabskiego z ul. Energetyków

Po dwóch stronach łącznika wykonano też ciąg pieszo-rowerowy umożliwiający wyjazd ze strefy nie tylko samochodom, ale i rowerzystom. Inwestycja została zrealizowana w ramach projektu „Lepsza dostępność transportowa w ruchu drogowym na terenie Gminy Stalowa Wola poprzez stworzenie bezkolizyjnego dojazdu do kolejowego dworca pasażerskiego zlokalizowanego w sieci TEN-T”. 10 mln zł dotacji na ten cel pochodziło z działania 5.1 Infrastruktura drogowa RPO WP.

Łącznik ul. Grabskiego z ul. Energetyków

Do poprawy systemu komunikacji w mieście przyczynić ma się również zwiększenie roli transportu miejskiego. W tym roku kończy się projekt „Mobilny MOF Stalowej Woli”. W ramach tej inwestycji, realizowanej na terenie gminy Stalowa Wola, wybudowano skrzyżowanie w ruchu okrężnym w ciągu ul. Energetyków, kupiono 10 autobusów elektrycznych i 9 autobusów niskoemisyjnych, a także zainstalowano system dynamicznej informacji pasażerskiej, obejmującej m.in. bilet elektroniczny, biletomaty, tablice informacyjne. Wartość prac wyniosła ponad 46,7 mln zł, z czego ponad 32 mln zł pochodzi z działania 5.4 Niskoemisyjny transport miejski RPO WP.

Niskoemisyjne autobusy komunikacji miejskiej

Edukacja i nauka 

Równolegle prowadzone są projekty mające na celu podnoszenie kompetencji poprzez rozwój bazy edukacyjnej i naukowej. Dzielnica wiedzy, czyli stalowowolskie „Technopolis”, skupione jest wzdłuż ulicy Kwiatkowskiego. Tutaj swoje pomieszczenia dydaktyczne i laboratoria mają oddziały zamiejscowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (KUL) i Politechniki Rzeszowskiej. KUL kształci na takich kierunkach, jak: inżynieria środowiska, inżynieria materiałowa, pedagogika stacjonarna i praca socjalna. – Lubelska uczelnia, znana głównie z nauk humanistycznych, teologii i filozofii, próbuje także rozwijać kierunki politechniczne. I to właśnie u nas – zauważa Lucjusz Nadbereżny. Z kolei Politechnika prowadzi w Stalowej Woli Wydział Mechaniczno-Technologiczny. Miasto przekazało uczelni w zarządzanie Międzyuczelniane Laboratorium, które powstało w 2014 r. z pieniędzy Programu Operacyjnego Polska Wschodnia. Placówka mieści laboratoria materiałów i struktur kompozytowych oraz laboratorium zaawansowanych technik laserowych. Nowoczesna aparatura umożliwia badania w obszarze materiałów metalicznych, tworzyw sztucznych, ceramiki i kompozytów, a także materiałów organicznych i nieorganicznych.

„Technopolis” to również „Kuźnia przedsiębiorczości” zlokalizowana w dawnym budynku dyrekcji HSW, oferująca oprócz przestrzeni biurowej wsparcie doradcze i szkolenia. Znajdująca się w „Kuźni” strefa coworkingu została urządzona z myślą o firmach z branży IT, studentach i absolwentach stalowowolskich uczelni, a także start-upach. Lokatorzy mają dostęp do sali konferencyjno-szkoleniowej i zapewnione preferencyjne warunki najmu. – Wysokie kompetencje zaczynamy budować już na etapie szkół podstawowych i średnich. Inwestujemy własne środki i pozyskujemy unijne dotacje – dodaje prezydent Nadbereżny.

rzez kilka lat szkoły z gminy Stalowa Wola uczestniczyły w programie „Młody Einstein”

Przez kilka lat szkoły z gminy Stalowa Wola uczestniczyły w programie „Młody Einstein”, współfinansowanym z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Obejmował on organizację zajęć pozalekcyjnych z matematyki i przedmiotów przyrodniczych.

Przez kilka lat szkoły z gminy Stalowa Wola uczestniczyły w programie „Młody Einstein”

Uczniowie mający problemy w nauce mogli nadrobić zaległości, a wybitnie zdolni rozwinąć talenty. Pieniądze przeznaczone były na opłacenie nauczycieli, ale także na zakup sprzętu komputerowego, pomocy dydaktycznych, organizowanie konkursów.

Przez kilka lat szkoły z gminy Stalowa Wola uczestniczyły w programie „Młody Einstein”

Od ubiegłego roku miasto realizuje program „Stalowa sowa”, którego celem jest podniesienie jakości i atrakcyjności oferty edukacyjnej ośmiu publicznych szkół podstawowych i Samorządowego Liceum Ogólnokształcące przy Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2 w Stalowej Woli. Chodzi m.in. o rozwój kompetencji cyfrowych nauczycieli i uczniów, organizację zajęć dodatkowych dla uczniów w ramach kół zainteresowań i warsztatów kształcących kompetencje kluczowe (matematyczne, naukowo-techniczne, w zakresie języka angielskiego). Całkowita wartość projektu „Stalowa sowa – rozwój kompetencji kluczowych w gminie Stalowa Wola” wynosi prawie 4,6 mln zł, z czego niemal 4 mln zł to dofinansowanie z działania 9.2 Poprawa jakości kształcenia ogólnego RPO WP. Projekt będzie realizowany do 2020 r.

Jakość życia 

Ważnym zadaniem samorządu jest dbanie o środowisko naturalne, tereny zielone czy kulturę. Wizytówką Stalowej Woli jest system gospodarki odpadami z nowoczesnym Zakładem Mechaniczno-Biologicznego Przetwarzania Odpadów Komunalnych. To jeden z największych i najnowocześniejszych tego typu obiektów w kraju. Inwestycja pozwala zagospodarować rocznie prawie 60 tys. ton odpadów komunalnych i może wyprodukować z nich 3 mln kWh energii elektrycznej i cieplnej. Zakład spełnia wszystkie dyrektywy UE dotyczące odzysku i recyklingu odpadów. Inwestycja przekraczająca 100 mln zł sfinansowana została z Programu Infrastruktura i Środowisko, pożyczki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz z wkładu własnego samorządu.

Błonia nadsańskie

Miasto zadbało również o nowe tereny rekreacyjne. – Przywróciliśmy rzekę San miastu poprzez budowę błoni nadsańskich. Na ten projekt mieszkańcy czekali wiele lat – mówi Lucjusz Nadbereżny. Na zrewitalizowanych błoniach powstały trasy do nordic walking i biegania, ścieżka edukacyjna, piaszczysta plaża i taras widokowy.

boisko na błoniach nadsańskich

Miłośnicy gier zespołowych mogą skorzystać z boiska do piłki nożnej o naturalnej nawierzchni trawiastej, a także wysypanego piaskiem boiska do gry w plażową piłkę nożną, ręczną i siatkówkę plażową. Dodatkowo można tu skorzystać z plenerowej siłowni. Na realizację tej inwestycji miasto otrzymało ponad 8,7 mln zł z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach działania 2.5 Poprawa jakości środowiska miejskiego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Do rewitalizacji 45-hektarowego obszaru samorząd dołożył 1,4 mln zł.

Kulturalny Rozwadów 

Już od kilku lat trwa rewitalizacja Rozwadowa. Obecnie jest to dzielnica w północnej części Stalowej Woli, ale do 1973 r. Rozwadów był samodzielnym miastem. Od 2002 r. w odnowionym XVIII-wiecznym Zamku Lubomirskich swoją siedzibę ma Muzeum Regionalne. W styczniu 2019 r. dzielnica wzbogaciła się o kolejną atrakcję – Galerię Malarstwa Alfonsa Karpińskiego, jednego z czołowych twórców Młodej Polski. Malarz urodził się i pierwsze lata życia spędził właśnie w Rozwadowie. Oprócz działalności wystawowej placówka prowadzi Szkołę Malarstwa i Rysunku, z której mogą korzystać dzieci, przyszli studenci szkół artystycznych oraz pasjonaci. Projekt „Rewaloryzacja zabytkowego budynku dawnego C.K. Sądu Powiatowego w Stalowej Woli na potrzeby Galerii Malarstwa Alfonsa Karpińskiego” dofinansowano ze środków RPO WP (ok. 2,8 mln zł) oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Rynek Rozwadów wizualizacja

Przez najbliższe dwa lata prace remontowe obejmą również rynek – odnowione mają być okalające go ulice, a zajezdnia autobusowa zostanie zastąpiona przez dwa przystanki dla miejskiej komunikacji elektrycznej. Przywrócone będą też fontanny i zdroje uliczne, powstanie miejsce do organizacji imprez kulturalnych. Modernizacja obejmie także ponad stuletni budynek „Sokół”, w którym ma się mieścić osiedlowy dom kultury. – Dzięki rekordowemu dofinansowaniu z RPO WP w wysokości 10 mln zł rozpoczynamy projekt, który uczyni z Rozwadowa prawdziwą perełkę, nie tylko w skali miasta, ale również naszego regionu. Stworzymy piękną i ciekawą przestrzeń, która przyczyni się do pobudzenia gospodarczego, kulturalnego i społecznego Stalowej Woli – opowiada z dumą prezydent. Projekt „Rewitalizacja przestrzenna MOF Stalowej Woli” otrzymał dofinansowanie z działania 6.3 Rewitalizacja przestrzeni regionalnej. Wartość całkowita tej inwestycji wynosi 18,6 mln zł.

Praca zespołowa 

Minione 15 lat to okres imponujących inwestycji. Realizacja ambitnych planów potrwa co najmniej kolejne 15. Lucjusz Nadbereżny wyjaśnia, że na sukcesy samorządu składa się praca całego zespołu Urzędu Miasta i miejskich spółek. – Stanowimy niesamowitą drużynę – kompetentną i zaangażowaną w swoje miasto. To zaszczyt pracować z takimi ludźmi – podkreśla prezydent.

Andrzej Szoszkiewicz