Rozwój poprzez kulturę

Coraz częściej kultura zaczyna być postrzegana jako ważny czynnik rozwoju społeczno-gospodarczego. Wzrasta jej rola w aktywizacji społecznego zaangażowania, budowaniu tożsamości i poczucia dumy z przynależności do miejsca, w którym się żyje. Miasta zaczynają „używać” kultury do kreowania swojego wizerunku jako atrakcyjnego miejsca do zamieszkania (jakość życia), odwiedzania (turystyka kulturowa) i inwestowania (nowe miejsca pracy, większy dochód). Kultura stymuluje też rozwój sektora kreatywnego (design, architektura, programowanie, reklama), przyczyniając się tym samym do wzrostu innowacyjności firm.

Unia Europejska również docenia znaczenie gospodarcze kultury. Dlatego w latach 2014-2020 projekty z sektorów audiowizualnego, kultury i kreatywnych będą wspierane przez program Kreatywna Europa, na który przeznaczono 1,46 mld euro. Celem jest promocja europejskiej różnorodności, zachęcenie do międzynarodowej współpracy oraz podnoszenie konkurencyjności tych sektorów na międzynarodowym rynku. Na wsparcie mogą liczyć przedsięwzięcia, które polegają na zwiększaniu dostępu do kultury i utworów audiowizualnych, pozyskiwaniu nowych odbiorców europejskiej sztuki bądź upowszechnianiu dziedzictwa kulturowego.

Inwestowanie w kulturę umożliwiają też programy regionalne i krajowe. Województwo podkarpackie posiada wiele zabytków o wyjątkowej wartości artystycznej, będących świadectwem wielokulturowości naszego regionu. Często wymagają one jednak sporych inwestycji, by przywrócić im dawną świetność. Dlatego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020, w IV osi priorytetowej Ochrona środowiska naturalnego i dziedzictwa kulturowego przeznaczono na ten cel 39 294 671 euro. Zabytki o dużym, ponadregionalnym znaczeniu, takie jak obiekty wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, wspiera z kolei Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko. Środki można przeznaczyć m.in. na konserwację, przebudowę, a także ochronę zabytków ruchomych wraz z digitalizacją. Program ten wspiera też działania związane ze zwiększaniem dostępu do zasobów kultury. Domy kultury, teatry, muzea i instytucje promujące kulturę mogą uzyskać dofinansowanie m.in. na rozbudowę i modernizację, zakup wyposażenia czy zabezpieczenie zbiorów.

Przedsięwzięcia służące promocji nieznanego szerzej dziedzictwa kulturowego pogranicza polsko-słowackiego są finansowane w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Interreg Polska – Słowacja 2014-2020. O dotacje mogą się starać m.in. organy administracji rządowej, samorządowej oraz organizacje pozarządowe. Województwo podkarpackie realizuje obecnie cztery projekty: „Szlak Kultury Wołoskiej”, „Szlakiem obiektów UNESCO na pograniczu polsko-słowackim”, „Szlak Maryjny (Światło ze Wschodu)”, „W sercu Karpat – granica, która łączy” o łącznej wartości ponad 6 mln euro.

Zachęcam do lektury!

Władysław Ortyl

Marszałek Województwa Podkarpackiego