Komunikacyjna brama Europy

Jednym z atutów województwa podkarpackiego może stać się nowoczesna infrastruktura komunikacyjna. To nie tylko autostrada A4, która łączy wschodnią i zachodnią granicę Polski, czy trasa ekspresowa S19. Komunikacyjna mapa regionu jest znacznie bogatsza, a tworzy ją coraz więcej dróg lokalnych o standardzie europejskim, nowoczesne terminale przeładunkowe i szlaki kolejowe.

Podkarpacie można nazwać „komunikacyjną bramą” na rynki wschodnie. Rzeszów jest jednym z najważniejszych ogniw na szlaku od Drezna do Kijowa i jeszcze dalej, na rozległe obszary Euroazji. Kolejowa magistrala E30 jest częścią Transeuropejskiej Sieci Transportowej (tzw. TEN-T). Przeładunek ładunków wielkogabarytowych odbywa się w ponad 50 terminalach. Łączność ze światem i sprawną obsługę ruchu pasażerskiego oraz towarowego zapewnia również lotnisko Rzeszów-Jasionka.

W ciągu kilku ostatnich lat szeroko rozumiana infrastruktura komunikacyjna została na Podkarpaciu unowocześniona. Jeśli jednak region ma być „komunikacyjną bramą” z zachodu na wschód i uchronić się przed negatywnymi skutkami narastającego ruchu tranzytowego, konieczne są dalsze inwestycje. Dlatego rozwój infrastruktury transportowej jest jednym z priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego (RPO WP).

Transport na piątkę

Oś dotycząca infrastruktury komunikacyjnej w regionalnym programie została oznaczona numerem 5. Numeracja wymowna i symboliczna, bo władze regionu chcą transportu na piątkę – nowoczesnego, bezpiecznego i sprawnego. Takiego, który pogodzi potrzeby ruchu lokalnego i tranzytowego, będzie sprzyjał rozwojowi gospodarczemu, ale równocześnie nie spowoduje degradacji środowiska naturalnego. Jedyną drogą do osiągnięcia tych wszystkich celów jest transport zrównoważony. Jego powstanie zakłada „Program strategiczny rozwoju transportu województwa podkarpackiego do roku 2023”, przyjęty przez władze regionu.

Z Funduszy Europejskich zostaną sfinansowane ważne dla Podkarpacia inwestycje, które dotyczyć będą m.in. modernizacji i remontów już istniejących dróg oraz budowy ich nowych odcinków, unowocześnienia kolejowych terminali przeładunkowych, a także rozbudowy linii kolejowych. Łącznie na poprawę powiązań komunikacyjnych wewnątrzregionalnych i tych o znaczeniu krajowym oraz międzynarodowym Zarząd Województwa Podkarpackiego przeznaczy do 2020 r. ponad 400 mln euro.

Szerokiej drogi…

Istotnym wyzwaniem jest pogodzenie potrzeb mieszkańców (ruchu lokalnego) i tych, którzy są tutaj tylko przejazdem (ruchu tranzytowego). Dlatego inwestycje realizowane w ramach działania 5.1 Infrastruktura drogowa są podzielone na dwie podstawowe kategorie. Pierwszą tworzą projekty dotyczące dróg wojewódzkich. To trasy między podkarpackimi miastami subregionalnymi (Krosno, Mielec, Przemyśl, Stalowa Wola, Tarnobrzeg), które zapewniają łączność całego regionu z krajowymi i międzynarodowymi szlakami komunikacyjnymi. – Łączny koszt inwestycji w tego typu projekty wynosi ponad 270 mln zł – mówi Ryszard Jur, dyrektor Departamentu Wdrażania Projektów Infrastrukturalnych RPO Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego.

Drugą grupę inwestycji stanowią projekty dotyczące tras lokalnych. To drogi powiatowe i gminne, które jednak mają znaczenie ponadlokalne. W już rozstrzygniętym naborze dofinansowanie otrzymało sześć inwestycji.

 

infografika-3

 

Jedną z nich jest przebudowa drogi powiatowej Nowy Kamień – Łętownia – Sarzyna w powiecie leżajskim. To drugi etap modernizacji tej trasy. Największym problemem są tutaj liczne pęknięcia poprzeczne asfaltu, ubytki w nawierzchni, niedrożne rowy oraz przepusty wodne. Dzięki dofinansowaniu drogowcy nie tylko poprawią stan techniczny drogi, ale także ją poszerzą, a w miejscowości Wólka Łętowska położą dodatkowo 3 km chodnika. Powstanie też rekreacyjna ścieżka rowerowa. Zyskają więc wszyscy – kierowcy, piesi i rowerzyści. – Inwestycja umożliwi także skomunikowanie przyległych obszarów z regionalną i krajową siecią dróg, w tym z drogą ekspresową S19. To z pewnością pozytywnie wpłynie na aktywizację gospodarczą w regionie, a w wymiarze lokalnym zwiększy atrakcyjność obszarów przewidzianych pod budownictwo jedno- i wielorodzinne, a także usługowe – podsumowuje Marek Śliż, starosta leżajski. Całkowity koszt inwestycji wynosi ponad 7 mln zł, w tym dofinansowanie w ramach RPO to ponad 6,6 mln zł. Pozostałe wydatki zostaną pokryte z budżetu Powiatu Leżajskiego oraz Miasta i Gminy Nowa Sarzyna.

Załadunek – rozładunek

Infrastruktura komunikacyjna to nie tylko drogi, ale także terminale. Są one ważnym elementem nowoczesnego systemu transportu i logistyki. W międzynarodowym ruchu tranzytowym są niezbędne – umożliwiają optymalizację procesów logistycznych, usprawniają sam transport, skracają czas załadunku i rozładunku.

W ramach działania 5.2 Infrastruktura terminali przeładunkowych Zarząd Województwa zarezerwował na modernizację i rozbudowę punktów przeładunkowych 42 mln zł. W pierwszym naborze konkursowym przeprowadzonym w 2016 r. żaden ze zgłoszonych projektów nie przeszedł etapu weryfikacji technicznej i nie został zakwalifikowany do oceny formalnej. Drugi konkurs zaplanowano na 2017 r. Władze regionu liczą, że ten termin dla terminali okaże się szczęśliwszy.

Stoi na stacji…

Choć pociągi mają konkurencję w postaci samochodów, to w systemie transportu zrównoważonego kolej może i powinna odgrywać ważną rolę. Dzięki inwestycjom planowanym w ramach działania 5.3 Infrastruktura kolejowa w Podkarpackiem pociągi nie trafią na boczny tor. Prawie 129 mln zł posłuży modernizacji  linii kolejowych, odnowieniu dworców i wymianie taboru.

Dobrze rozwiniętej infrastruktury komunikacyjnej potrzebuje dziś każda gmina, powiat czy województwo. To – obok czynników ekonomicznych, społecznych i ekologicznych – jeden z podstawowych elementów decydujących o pozycji konkurencyjnej danego regionu na arenie międzynarodowej. Podkarpackie jest już na dobrej drodze, by uczynić z transportu ważne źródło swojego zrównoważonego rozwoju.

Waldemar Wierżyński