Nowoczesna komunikacja miejska

Samorząd Rzeszowa od lat zabiega, by mieszkańcy mogli szybko, bezpiecznie i wygodnie dotrzeć do celu. Dlatego zainwestował ponad 535 mln zł w infrastrukturę i nowoczesne rozwiązania teleinformatyczne. Przebudowany został układ komunikacyjny, przybyło ekologicznych autobusów, a pasażerowie mogą korzystać z e-biletu i elektronicznej informacji.

W ostatnich latach samorząd zrealizował w ramach tzw. Rzeszowskiego Programu Transportowego trzy wzajemnie się uzupełniające projekty. Efektem tych działań jest 10-procentowy wzrost liczby przewożonych osób. Jednak celem, do którego dąży samorząd, jest przekonanie większości mieszkańców do korzystania z komunikacji miejskiej. Wpłynie to na zmniejszenie natężenia ruchu w mieście, a tym samym poprawi się jakość powietrza.

Po pierwsze: infrastruktura

Największy z projektów – Budowa systemu integrującego transport publiczny miasta Rzeszowa i okolic – składał się z trzech istotnych komponentów. Na potrzeby komunikacji miejskiej przebudowano i zmodernizowano główne ulice (Podkarpacką, Dąbrowskiego, Rejtana, Lubelską, Warszawską) oraz węzeł Aleja Wyzwolenia – ulica Warszawska. Rozbudowano i przebudowano skrzyżowania, a także – głównie w ciągu drogi krajowej nr 4 – wykonano śluzy autobusowe. Uzupełnieniem tego systemu są wytyczone buspasy, którymi poruszają się autobusy w godzinach szczytu – rano i po południu. W ramach drugiego komponentu zakupiono 80 nowoczesnych i ekologicznych autobusów, z czego 30 zasilanych jest sprężonym gazem ziemnym (CNG). Wszystkie wyposażone są w informację pasażerską i biletomaty. Trzeci komponent polegał na wprowadzeniu systemów teleinformatycznych tworzących Rzeszowski Inteligentny System Transportowy. – Drogą radiową informacje z autobusów i skrzyżowań przekazywane są do Centrum Obszarowego Sterowania Ruchem i Zarządzania Transportem Publicznym. Dane te pozwalają na skuteczne zarządzanie ruchem w mieście – mówi Marek Ustrobiński, wiceprezydent Rzeszowa.

W Centrum dyżurni śledzą obraz z 70 kamer zainstalowanych na głównych ulicach i skrzyżowaniach. Dzięki temu mogą podejmować szybkie decyzje i w sytuacjach awaryjnych odpowiednio sterować sygnalizacją świetlną, by ruch przemieścić w odpowiednich kierunkach. Jednym z głównych elementów tego systemu jest priorytetowe traktowanie autobusów na skrzyżowaniach. Pozwala to na ograniczenie spóźnień w rozkładzie jazdy. – Czujnik odbiera informacje przekazywane drogą radiową z urządzenia zamontowanego w pojeździe. Jeśli system wyłapie informacje o spóźnieniu danego autobusu, zielone światło dla jego kierunku ruchu zostanie wydłużone do momentu, aż opuści on skrzyżowanie. Tak jest na ulicach Dąbrowskiego i Piłsudskiego – wyjaśnia Krzysztof Łakota z Miejskiego Zarządu Dróg.

 

W ramach projektu powstał też system informacji pasażerskiej, który przekazuje informacje za ile minut przyjedzie autobus danej linii na konkretny przystanek. Przy głównych ulicach miasta zamontowano 17 dużych tablic dla kierowców indywidualnych. Wyświetlany jest na nich czas dojazdu do centrum, ale też pojawiają się informacje o korkach, wypadkach czy zamkniętych ulicach. Podawane są informacje o proponowanych objazdach, temperaturze i warunkach pogodowych. Wszystkie dane pochodzą z Centrum Obszarowego Sterowania Ruchem.

Ułatwienia dla pasażera

Systemy teleinformatyczne służą nie tylko do szybkiego reagowania w sytuacji wzmożonego ruchu czy wypadków, ale też umożliwiają długofalowe działania. Dane pokazujące, ile pojazdów wjechało do miasta i jakimi ulicami się przemieszczają, oraz informacje zbierane z zamontowanych w autobusach bramkach (liczące, ilu pasażerów korzysta z danej linii i w jakich godzinach) posłużyły do dostosowania rozkładu jazdy do rzeczywistych potrzeb. W oparciu o nie w listopadzie tego roku zmieniono rozkład jazdy i wprowadzono dodatkowe kursy autobusów na liniach, na których pomiary pokazały przepełnienie w godzinach szczytu. Zwiększona została także liczba kursów w dni robocze (np. autobus nr 34 wykonuje ich teraz 47, a wcześniej było to 31 na dobę).

 

 

Użytkownicy komunikacji miejskiej mogą korzystać z Rzeszowskiej Karty Miejskiej (RKM). To wygodne rozwiązanie pozwala na elektroniczny zakup i doładowanie biletu. Właściciel karty, który nie wykupi biletu miesięcznego, może podróżować autobusami miejskimi po opłaceniu przejazdu środkami zgromadzonymi w elektronicznej portmonetce. System pobierze stosowną opłatę na podstawie wejścia i wyjścia z autobusu. W przyszłości RKM ma być wykorzystywana jako karta wstępu do miejskich instytucji. – 10-procentowy wzrost liczy pasażerów i 64-procentowy wzrost punktualności przejazdów autobusów to efekty tego projektu. Odnotowaliśmy także więcej sprzedanych biletów dzięki zwiększeniu form sprzedaży, począwszy od elektronicznej, poprzez biletomaty, aż do zakupu u kierowcy – mówi wiceprezydent Marek Ustrobiński.

Piąty most na Wisłoku

Pierwszy projekt dopełnił kolejny – Poprawa funkcjonowania komunikacji publicznej w centrum Rzeszowa poprzez ograniczenie ruchu tranzytowego i wprowadzenie strefy płatnego parkowania. Powstał 480-metrowy most na Wisłoku, łączący ulicę Lubelską z rondem im. Jacka Kuronia. Most stanowi domknięcie obwodnicy miasta od strony północnej. To bardzo potrzebne uzupełnienie systemu komunikacyjnego Rzeszowa, ponieważ wyprowadza znaczną część ruchu z centrum. – Od początku tego roku zaczęła też obowiązywać strefa płatnego parkowania. Powstała po wielu interwencjach mieszkańców, którzy zwracali uwagę, że w centrum znajduje się dużo instytucji publicznych, ale w dni robocze brakuje miejsc parkingowych. Strefa płatnego parkowania wymusiła rotację na miejscach postojowych. Efektem jest zmniejszenie o 4% ruchu samochodów osobowych w centrum – dodaje Marek Ustrobiński. Sprawne zarządzanie strefą wspiera wdrożony w ramach projektu system teleinformatyczny.

Rozbudowa inteligentnego systemu transportu drogowego na terenie miasta Rzeszowa to trzeci projekt, który zrealizowało Miasto. Poza dalszą rozbudową informacji pasażerskiej zakupiono i zainstalowano system preselekcyjnego ważenia pojazdów. Na wjazdach do Rzeszowa umieszczono wagi elektroniczne, które kontrolują tonaż wszystkich wjeżdżających samochodów. System informuje o tych, które są przeciążone, a tym samym mogą niszczyć drogi. Dane przesyłane są do Inspekcji Transportu Drogowego, dzięki czemu inspektorzy mogą podjąć stosowne działania. Według danych pojazdy o nadmiernym tonażu stanowią 2 promile w stosunku do liczby pojazdów wjeżdżających do miasta.

 

infografika-2

 

Pomysłów wciąż wiele

Samorząd ma w planach dalsze inwestycje w systemy elektroniczne, infrastrukturę drogową i przystankową. W zamierzeniach jest realizacja Rzeszowskiego Centrum Komunikacyjnego (RCK) integrującego transport kolejowy oraz komunikację autobusową podmiejską i miejską. – W przygotowaniu są trzy spójne projekty o wartości prawie pół miliarda złotych, na które chcemy pozyskać dofinansowanie z Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 – wyjaśnia Paweł Potyrański, zastępca Dyrektora Wydziału Pozyskiwania Funduszy. Miasto planuje kupno ponad 130 pojazdów, w tym elektrycznych. Kilka z nich ma obsługiwać trasę „0” prowadzącą wokół centrum.

Miejmy nadzieję, że wszystkie inwestycje zostaną zrealizowane, a mieszkańcy Rzeszowa i przyjezdni będą mogli jeszcze sprawniej poruszać się po mieście ekologicznymi, nowoczesnymi i wygodnymi autobusami miejskimi.

Barbara Kozłowska